الاوطان و تهادت الجيران » ( و معناى دو جمله اخير اين است كه ) مردم از بيابانها به وطنهايشان بازمىگردند ، پس از آن كه در جست‌وجوى آب و گياه متفرّق بودند ، و زمان طلوع شرطان شانزده شب گذشته از ماه نيسان « 13 » است . ديگر ( از منزلهاى ماه ) منزل « بطين » « 14 » است ، و آن از سه ستاره مخفى تشكيل شده ، و همانند سه‌پايه اجاق است ، و گفته مىشود آن منزل « بطن الحمل » است ، شاعر در حالى كه گياهى را وصف مىكند گفته است : [ از بحر طويل ] 535 وقاء عليه اللّيث أفلاذ كبده * و كهّله فلذ من البطن مردم الأفلاذ : تكه‌ها ، و گفته مىشود : « فلذ له » يعنى به او بخشيد و سجع‌پرداز عرب مىگويد : « إذا طلع البطين اقتضى الدّين ، و ظهر الزّين و اقتفى العطّار و القين » يعنى : عرب در خانه‌هايشان جايگزين مىشوند و برخى برخى ديگر را مىطلبند ، و هنگام ديدار ، خويشتن مىآرايند ، و از آن جهت به دنبال عطّار و آهنگر مىروند كه به خريد عطر و تعمير ابزار فرسوده‌اشان توسّط آهنگر نياز دارند . و طلوع آن يك شب باقى مانده به ماه نيسان است . ديگر ( از منازل ماه ) ثريّاست . و آن از مشهورترين منزلهاى ماه است ، و از آن جهت به صيغه مصغّر آمده كه ستاره‌هاى آن گرد يكديگر است ، و اصل ثريّا از « ثروة » و آن به معناى كثرت است ، و آن ستاره را « نجم » مىنامند ، و شاعران براى آن تشبيهات فراوان آورده‌اند . و از آن جمله گفتار امرؤ القيس است : [ از بحر طويل ] 536 اذا ما الثريّا فى السّماء تعرّضت * تعرّض اثناء الوشاح المفصّل « 15 »

--> ( 13 ) - معرب سريانى و عبرى از بابلى ، ماه هفتم از تقويم سريانى ، مطابق آوريل ماه رومى ( فروردين و ارديبهشت ) . فرهنگ معين ، ج 4 ، ص 3887 . - م . ( 14 ) - « بطين » مصغّر « بطن » آن سه ستاره است بر شكم يا دنبه يا ران صورت حمل ، زمخشرى در اساس البلاغه گويد : « طلع البطين و هو بطن الحمل ( : بطين طلوع كرد ، و مقصود بطن الحمل است ) » فرهنگ اصطلاحات نجومى ، ص 89 . - م . ( 15 ) - ديوان امرؤ القيس ، ص 14 .